Οχυρό Μεταξά Γουβών


Οχυρό Μεταξά Γουβών(Ναυτικό Οχυρό Βόρειου Ευβοϊκού). Στη Νεότερη Ελληνική Ιστορία, πριν το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο(1938) επί Μεταξά κατασκευάστηκε το Οχυρό Βόρειου Ευβοϊκού γνωστό στην περιοχή με την ονομασία Οχυρά των Γουβών.

Το οχυρό κατά τη διάρκεια της κατοχής(1941 – 1944), χρησιμοποιήθηκε από τους Ιταλούς, και τους Γερμανούς κατακτητές οι όποιοι το ανακατασκεύασαν και ενίσχυσαν. Ενώ κατά την διάρκεια του εμφύλιου πολέμου, και οι Έλληνες αντάρτες, χρησιμοποίησαν το οχυρό. Στο περιβάλλοντα χώρο τού Οχυρού στην διάρκεια του πολέμου, εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς 18 βόρειο Ευβοιώτες.

Ιστορία

Την περίοδο του μεσοπολέμου, κατά την έναρξη της κατασκευής των οχυρών της γραμμής Μεταξά, διέβλεψε η στρατιωτική και πολιτική ηγεσία, την υποβοήθηση του Πολεμικού Ναυτικού στην αποστολή του για την προστασία των σημαντικότερων λιμένων της χώρας (του Πειραιά, της Θεσ/νίκης, της Χαλκίδας και της Πάτρας) από εχθρικά πλοία επιφανείας και υποβρύχια. Έτσι δόθηκε η εντολή για την κατασκευή και εξοπλισμό οκτώ ναυτικών οχυρών.

Το Οχυρά αυτά ήταν, το βόρειο και νότιο οχυρό Αίγινας, το οχυρό Φλεβών, το οχυρό στον Άραξο, τα οχυρά βόρειου και νότιου Ευβοϊκού και τα οχυρά στο Καραμπουρνού και Τούζλας στον Θερμαϊκό κόλπο. Δημιουργήθηκαν 6 Ναυτικές Αμυντικές Περιοχές για τον καλύτερο έλεγχο των Ελληνικών θαλασσών. Το οχυρό των Γουβών ανήκε στην Ναυτική Αμυντική Περιοχή 4 του νομού Ευβοίας με έδρα την Χαλκίδα, με την ονομασία Οχυρό Βορείου Ευβοϊκού. Εγκαταστάθηκαν εκεί επάκτιες και αντιαεροπορικές πυροβολαρχίες με σκοπό την προστασία της βόρειας εισόδου του Ευβοϊκού και του Παγασητικού Κόλπου.

Στον τόμο Θ, σελίδα 78-82, του Πολεμικού Ημερολογίου της Ιστορικής Υπηρεσίας του Γ.Ε.Ν., όπου εμπεριέχονται οι αναφορές και οι εκθέσεις πεπραγμένων των αξιωματικών του Βασιλικού Ναυτικού, αναφέρεται ότι το Οχυρό Βορείου Ευβοϊκού, και το πλοίο Δαμασκηνή, το οποίο εκτελούσε χρέη θυρόπλοιου στο φράγμα του οχυρού(έκλεινε και άνοιγε ένα σιδερένιο δίχτυ στο στενό του Αρτεμισίου, μεταξύ Εύβοιας και Μαγνησίας ώστε να μην περνούν τα υποβρύχια), δέχτηκαν αεροπορικές επιθέσεις της Luftwaffe στις 16 και 17/4/1941. Στις 16 απάντησε με τα αντιαεροπορικά του καταφέρνοντας μαζί με τα αντιαεροπορικά του Δαμασκηνή να ρίξουν ένα εχθρικό αεροσκάφος. Στις 17/4/41 το Δαμασκηνή δέχτηκε βομβαρδισμό με εμπρηστικές βόμβες με αποτέλεσμα να αναφλεγεί. Το πλήρωμα του όμως κατάφερε να αποβιβασθεί στην ξηρά, το οποίο τελικά δεν βυθίστηκε την ημέρα εκείνη. Στις 19/4 /41 το Δαμασκηνή δέχτηκε και πάλι επίθεση με εμπρηστικές βόμβες χωρίς και αυτή την φορά να βυθιστεί. Την επόμενη ημέρα, 20/4 /41, Κυριακή του Πάσχα, το πλοίο δέχτηκε και τρίτη επίθεση με αποτέλεσμα την φορά αυτή να βυθιστεί ακριβώς στο φράγμα του Οχυρού Βορείου Ευβοϊκού.

Το 1953 εκδόθηκε ένα βιβλίο από την ιστορική υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού, το βιβλίο έχει γραφτεί από τον Αντιναύαρχο Φωκά.  Στο βιβλίο υπάρχουν αναφορές για τον βαρύ οπλισμό του Οχυρού Βόρειας Εύβοιας. Ο οπλισμός του οχυρού αποτελούταν από: τρία πυροβόλα των 178χιλ, από τα παροπλισμένα θωρηκτά Λήμνος και Κιλκίς. Τρία πυροβόλα των 76χιλ από τα ίδια θωρηκτά. Δυο αντιαεροπορικά πυροβόλα των 37χιλ γερμανικά. Στο βιβλίο αναφέρεται μετά την είσοδο των Γερμανών στη Ελλάδα και τη κάθοδο τους προς την Αθήνα στις 22/4/1941 δόθηκε διαταγή στον διοικητή του οχυρού να αχρηστέψει τα πυροβόλα. Αυτό έγινε και στις 23/4/1941 το οχυρό παραδόθηκε στους Γερμανούς με κατεστραμμένο τον οπλισμό του. Οι Γερμανοί εγκατέστησαν άλλα πυροβόλα από την Ολλανδία.

 Τι ήταν το οχυρό; Η οχύρωση είναι απαραίτητη για την ισχυρή αμυντική τοποθεσία. Με τον όρο Οχυρό εννοούνταν ένα σύνολο από επιφανειακά και υπόγεια έργα, κατασκευασμένα από οπλισμένο σκυρόδεμα (μπετόν αρμέ), που συνδέονταν μεταξύ τους με υπόγειες στοές και αποτελούσαν ένα ενιαίο σύνολο.

Τα οχυρά διέθεταν υπόγεια καταφύγια για την ασφαλείς διαβίωση της φρουράς, ακόμα υπήρχαν διοικητήρια, θάλαμοι οπλιτών και αξιωματικών, τηλεφωνικά κέντρα, σταθμοί ασυρμάτου, μαγειρεία, αποθήκες (τροφίμων, καυσίμων, πυρομαχικών, κ.λ.π) που εξασφάλιζαν την αυτάρκεια των οχυρών για 10 μέρες, δεξαμενές νερού, αποχωρητήρια, μηχανοστάσια, σταθμοί πρώτων βοηθειών στοές επικοινωνίας κ.λ.π.

Οχυρά Μεταξά Γουβών Σχέδιο κάτοψης του 1939

Σήμερα αν πάτε στο οχυρό Γουβών μπορείτε να δείτε τις βάσεις από τα πυροβόλα, τα μαγειρεία τα πολυβολεία, χαρακώματα, και το παρατηρητήριο. Δυστυχώς το υπόγειο τμήμα το όποιο βρίσκετε μέσα σε λόφο δεν μπορείτε να το δείτε, γιατί είναι εγκαταλειμμένο, όπως και όλο το οχυρό

Πως θα πάτε. Αν θέλετε να επισκεφτείτε το οχυρό Μεταξά Γουβών, ακολουθείτε τον δρόμο από την Ιστιαία, για Πευκί, Βασιλικά, όταν φτάσετε στο χωριό Γούβες, στρίβετε για Καστρί, εκεί θα πρέπει να ρωτήσετε γιατί δεν υπάρχει πινακίδα. Το τελευταίο κομμάτι του δρόμου είναι χωματόδρομος, αλλά σε καλή κατάσταση δεν θα έχετε πρόβλημα με το αυτοκίνητο.

Αποστάσεις: από την Ιστιαία 16,6 χιλιόμετρα, από τα Λουτρά Αιδηψού 36,6 χιλιόμετρα μέσω Ιστιαίας, Αρτεμίσιο. Από την Λίμνη 50,5 χιλιόμετρα μέσω Ροβιές, Βουτά, Ιστιαία, από την Αγία Άννα 41 χιλιόμετρα μέσω Βασιλικά, Γούβες. Και από την Χαλκίδα 112 χιλιόμετρα μέσω Αγία Άννα, Βασιλικά, Γούβες.


Οχυρό Μεταξά ΓουβώνΟχυρό Μεταξά Γουβών Οχύρωμα πυροβόλου στην είσοδο του β. Ευβοϊκού. Οχυρό Μεταξά Γουβών Βάση Πυροβόλου στην είσοδο του β. Ευβοϊκού. Οχυρό Μεταξά Γουβών Κρύπτη Βάση Πυροβόλου στην είσοδο του β. Ευβοϊκού. Οχυρό Μεταξά Γουβών Παρατηρητήριο στη ΘάλασσαΟχυρά Μεταξά Γουβών Παρατηρητήριο Στη ΘάλασσαΟχυρό Μεταξά Γουβών(Ναυτικό Οχυρό Βόρειου Ευβοϊκού) Παρατηρητήριο Α2 Οχυρά Μεταξά Γουβών Μέσα στο Παρατηρητήριο Α2 Οχυρά Μεταξά Γουβών Είσοδος Υπόγειας ΣήραγγαςΟχυρά Μεταξά Γουβών ΠολυβολείοΟχυρά Μεταξά Γουβών ΠολυβολείοΟχυρά Μεταξά Γουβών Σημάδια Από Σφαίρες Οχυρό Μεταξά Γουβών Γερμανική Επιγραφή Με Χρονολογία 1944Οχυρά Μεταξά ΓουβώνΟχυρά Μεταξά ΓουβώνΟχυρά Μεταξά Γουβών ΠολυβολείοΟχυρά Μεταξά Γουβών Βάση Πολυβόλου / Κανονιού  Οχυρά Μεταξά Γουβών ΠολυβολείοΟχυρά Μεταξά ΓουβώνΟχυρά Μεταξά Γουβών